میزان توصیه شده به قرار زیر می باشد:

در موارد دفع کلسیم زیاد از ادرار 800 میلی گرم در روز

در زنان باردار و شیرده 1200 میلی گرم در روز

در زنان یائسه 1200 میلی گرم در روز

در هیپر کلسیوری ایدیو پاتیک با جذب روده ای نرمال کلسیم 1000 میلی گرم در روز

به نظر میرسد دریافت بالای کلسیم از طریق رژیم غذایی باعث کاهش احتمال بروز سنگ کلیه می شود در صورتی که مصرف مکمل خطر آن را بالا می برد.

محدودیت شدید کلسیم موجب افزایش جذب اگزالات و دفع بیشتر آن از طریق ادرار و در نتیجه تشکیل سنگهای اگزالات کلسیم می گردد.بنابراین محدودیت کلسیم باید همراه با محدودیت اگزالات باشد.میزان 800 میلی گرم در روز کلسیم هم از تعادل منفی کلسیم در طولانی مدت جلوگیری می کند و هم مانع از دفع اگزالات زیاد از ادرار می گردد.رژیم محدود در کلسیم (کمتر از 800 میلی گرم در روز)در صورت مصرف طولانی مدت برای استخوان خطرناک است.

اگزالات:

میزان اگزالات رژیم 60-50 در روز در نظر گرفته می شود.کنترل اگزالات رژیم مخصوصا برای افرادی که به تشکیل سنگهای اگزالات حساس هستند مفید می باشد.در این مورد فاکتور اصلی که باید در نظر گرفته شود دسترسی بیولوژیکی بدن به اگزالات است تا میزان کل اگزالات رژیم غذایی. بعضی مواد غذایی اگزالات زیادی دارند ولی از نظر بیولوژیکی اگزالات آنها در دسترس نیست مانند چغندر برگی،جعفری و کلم برگ ولی زمانی که اطلاعات بیشتری در مورد محتوای اگزالات مواد غذایی و دسترسی بیولوژیکی آن ها در دسترس نباشد مواد غذایی با اگزالات متوسط و یا زیاد محدود می شود.

امروزه 8 ماده غذایی در این گونه رژیم ها حذف می شود این مواد شامل اسفناج، ریواس، چغندر،مغزها،شکلات، چای،سبوس گندم و توت فرنگی میباشند.سایر مواد غذایی حاوی اگزالات عبارتند از :قهوه،کولا،سبزیجات برگ سبز چغندر،جعفری،بادمجان،پیازچه،محصولات سویاو سیب زمینی شیرین.و مصرف این گروه محدود می شود و به طور کامل حذف نمی شود.

میزان دفع ادراری اگزالات 40-10 میلیگرم در روز می باشد که 50-40% آن مربوط به رژیم است و بقیه از طریق متابولیسم داخلی بدن به وجود می آید. در موارد سوء جذب،صابونی شدن کلسیم با اسید های چرب جذب نشده منجر به افزایش اگزالات آزاد و در نتیجه افزایش جذب آن و افزایش دفع از طریق ادرار می گردد.باید در نظر داشت محدودیت اگزالات باید همراه با محدودیت کلسیم باشد.

سدیم:

در موارد دفع کلسیم زیاد از ادرار میزان سدیم رژیم غذایی به میزان 3450-2300 میلی گرم در روز محدود می شود.دریافت زیاد سدیم منجر به افزایش حجم مایع سلولی و در نتیجه افزایش میزان فیلتراسیون کلیوی و افزایش دفع کلسیم شده موجب کاهش بازجذب کلیوی کلسیم می گردد. قابل ذکر است 6 گرم نمک حاوی 2400 میلی گرم سدیم می باشد.

پتاسیم:

رژیم غذایی غنی از پتاسیم تجویز می شود.زیرا میزان کم پتاسیم رژیم غذایی منجر به افزایش دفع کلسیم و افزایش احتمال تشکیل سنگهای کلسیمی می گردد.

پروتئین:

دریافت متوسط پروتئین به میزان1-8/0 گرم به ازاءکیلوگرم وزن در روز تنظیم میشود مصرف پروتئین گیاهی به پروتئین حیوانی ارجحیت دارد .پروتئین حیوانی زیاد به دلیل افزایش میزان فیلتراسیون کلیوی،افزایش بار اسیدی و اثر باند کننده سولفات در پروتئین که باعث کاهش بازجذب کلیوی کلسیم می گردد،باعث افزایش خطر به وجود آمدن سنگهای کلیوی می شود.

کربوهیدرات:

کربوهیدراتهای ساده محدود می شوند زیرا موجب افزایش دفع کلسیم و اگزالات در ادرار و از طرفی موجب افزایش جذب کلسیم از روده می گردد.

فیبر:

فیبر رژیم غذایی در دستگاه گوارش با اگزالات پیوند شده و به میزان قابل توجهی باعث کاهش سطح کلسیم و اگزالات در ادرار می گردد.

مایعات:

مصرف مایعات به میزان 3 لیتر در روز توصیه می شود.این میزان جهت رقیق کردن ادرار و افزایش حجم ادرار دفعی به میزان حداقل 2 لیتر در روز می باشد.مایعات مصرفی باید در طی روز تقسیم شده و 50%آن را آب تشکیل دهد .جهت رقیق کردن ادرار بیمار باید هر ساعت 1 لیوان مایعات دریافت کندو 2 لیوان مایعات نیز قبل از خواب مصرف شود.بعد از دفع ادرار شبانه 1 لیوان آب دیگر مصرف شود .تاکید در مصرف آب فراوان نسبت به محدودیت غذایی موثر تر بوده و بیمار هم همکاری بیشتری دارد ولی آب سیب و گریپ فروت باید محدود شود.مصرف الکل به ویژه آب جو موجب افزایش دفع اسید اوریک و کلسیم از طریق ادرار می شود که اصلا مناسب نیست.استفاده از لیموناد در موارد سنگ کلیه کلسیمی که همراه است با دفع کم سیترات از ادرار ،مفید بوده و هم نسبت به دریافت مکمل های سیترات موثر تر است.

میزان اگزالات موجود در برخی مواد غذایی:

مواد غذایی با بیش از 10 میلی گرم اگزالات در هر سروینگ:

اسفناج،ریواس،کاکائو،شکلات،چای،چغندر،کلم پیچ، بادمجان،توت فرنگی،تمشک،انگور،سبوس گندم،آجیل،فلفل زرد چوبه

مواد غذایی با 20-2 میلی گرم اگزالات در هر سروینگ:

جعفری ،برگ شلغم،گوجه فرنگی،کاهو،ذرت،بروکلی،انجیر،پرتقال،نوشابه کولا،سیب،گلابی،آناناس، ساردین

شکوفا باقری نیا-سپیده مشفقی-عاطفه سادات صفوی- کارشناسان تغذیه